Wie de Herstelondersteunende Vervolgkliniek (HOV-kliniek) van Mentrum aan de Jean Desmetstraat binnenstapt, merkt het meteen. Voor GZ-psychologen die willen werken binnen de EPA-zorg is dit geen plek van haast en protocollen, maar van aandacht, nabijheid en puzzelen met complexe psychiatrische vraagstukken.

GZ-psycholoog Jitske Koenders werkt hier inmiddels enkele jaren en vertelt wat het werken met jongvolwassenen met ernstige psychiatrische aandoeningen zo bijzonder maakt.

De overstap naar werken met ernstige psychiatrische aandoeningen

Jitske werkt al bijna tien jaar binnen Arkin en volgde ook haar GZ-opleiding binnen de organisatie. Ze deed ervaring op bij verschillende specialismen zoals Novarum, de polikliniek van Jellinek en een ACT-team binnen de SPA. Juist daar ontdekte ze haar interesse voor mensen met psychotische kwetsbaarheid.

“Wat mij trok in de HOV-kliniek is dat cliënten hier niet meer in de acute crisis zitten, maar ook nog niet vastzitten in een volledig chronische fase. Er is rust en daardoor ruimte voor echte psychologische behandeling.”

Binnen de EPA-zorg richt deze HOV-kliniek zich vooral op jongvolwassenen met een ernstige psychiatrische aandoening. De gemiddelde opnameduur is ongeveer twee jaar. Dat geeft tijd om samen stappen te zetten richting herstel en toekomst.

Een plek tussen crisis en toekomst

Binnen Mentrum vervult de HOV-kliniek een belangrijke schakel. Cliënten stromen vaak door vanuit spoedklinieken of andere vervolgklinieken, maar kunnen ook worden aangemeld vanuit FACT-teams of VIP-teams wanneer ambulante zorg vastloopt.

“Het doel is meestal doorstroom naar begeleid wonen, maar soms gaat iemand zelfs helemaal zelfstandig wonen. Dat gebeurt niet vaak, maar het kan wel. Dat maakt het werk hoopvol.”

Werken als GZ-psycholoog met complexe EPA-problematiek

De meeste cliënten hebben te maken met psychotische stoornissen of een bipolaire kwetsbaarheid, vaak in combinatie met trauma, middelengebruik, autisme of angstproblematiek. Juist die combinatie maakt het werk afwisselend.

“Het is nooit één probleem. Je legt bij iedere cliënt opnieuw een puzzel: wat maakt dat deze klachten bij deze persoon op dit moment ontstaan. Dat vraagt maatwerk en creativiteit.”

Als GZ-psycholoog werkt Jitske aan uiteenlopende behandeldoelen. Van CGTp bij psychose tot traumabehandeling met EMDR, van exposure bij angst tot ondersteuning bij verslaving. Niet omdat het protocol het voorschrijft, maar omdat het past bij de cliënt.

Geen gejaagde werkdag, wel verdieping

Wat de HOV-kliniek onderscheidt, is de ruimte die je krijgt als behandelaar. Dat betekent tijd om na te denken, te overleggen en nieuwe behandelmethoden eigen te maken.

“Als ik iets nog niet vaak heb gedaan, bijvoorbeeld een OCD-behandeling, dan is er hier ruimte om dat uit te zoeken. Je hoeft niet alles al te kunnen. Dat maakt het ook een plek waar je je als psycholoog enorm kunt ontwikkelen.”

Jitske is de enige psycholoog op deze locatie, wat het werk breed en verantwoordelijk maakt. Tegelijkertijd zijn de lijnen kort en is er onderling overleg met collega-psychologen van andere HOV-klinieken.

Geen dag hetzelfde binnen de HOV-kliniek

Geen dag is hetzelfde. De dag laat zich niet strak plannen. Gesprekken, diagnostiek, overleg en begeleiding van stagiairs wisselen elkaar af, vaak onderbroken door spontane ontmoetingen met cliënten op de afdeling. Werken in een kliniek betekent dat contact niet alleen in de spreekkamer plaatsvindt. 

“Je komt elkaar tegen in de keuken, bij de lunch of op de gang. Cliënten lopen makkelijker even binnen met een vraag of een verhaal. Dat informele contact is heel waardevol en maakt het werk levendig.”

Ook zijn er gezamenlijke momenten zoals cliëntenlunches, wat bijdraagt aan de sfeer en de behandelrelatie.

Werken in een klein en betrokken behandelteam

De kliniek werkt met een compact en multidisciplinair team. Verpleegkundigen, groepsbegeleiders, een psychiater, psycholoog, arts, maatschappelijk werker, cliëntondersteuner en ervaringsdeskundige werken nauw samen.

“Het team is klein en daardoor zijn de lijnen kort. Dat maakt dat je elkaar goed kent en snel schakelt. Als iemand uitvalt, merk je dat meteen, maar de betrokkenheid is groot.”

Wat maakt dit werk bijzonder

Voor Jitske zit de grootste voldoening in het werken met mensen bij wie echt veel speelt.

“Hoe zwaarder het probleem, hoe groter de impact die je kunt hebben. Als iemand zich voor het eerst echt begrepen voelt en er ontstaat vertrouwen, dan kun je samen enorme stappen zetten.”

Psychotische belevingen worden hier niet meteen weggewuifd als onzin, maar onderzocht en serieus genomen.

“Je verdiept je in iemands belevingswereld. Vaak voelen cliënten zich daardoor voor het eerst gehoord. Dat maakt samenwerking mogelijk.”

Voor wie werken binnen de EPA-zorg echt past

Tot slot heeft Jitske een duidelijke boodschap voor GZ-psychologen die twijfelen.

“Wees niet bang voor de doelgroep, cliënten kunnen wisselend gedrag laten zien maar juist het daarop reflecteren maakt het werk mooi en dynamisch. Je moet houden van complexiteit, van puzzelen en van samenwerken. Als je dat leuk vindt, is dit een fantastische plek.”

De HOV-kliniek biedt ruimte voor verdieping, ontwikkeling en echte behandelrelaties.

“Je werk is hier flexibel en niet strikt geprotocolleerd. Je werkt samen, met aandacht en met tijd en in veel vrijheid. En dat maakt dit werk zo bijzonder.”