Werken als GZ-psycholoog in de verslavingszorg

Hoe is het om te werken als GZ-psycholoog bij Jellinek in Amsterdam? 

Bij Jellinek werken GZ-psychologen met cliënten met verslavingsproblematiek en complexe comorbiditeit binnen de specialistische GGZ. Ragna is GZ-psycholoog en regiebehandelaar en werkt al bijna twintig jaar bij Jellinek. In dit verhaal vertelt zij hoe haar werk eruitziet, welke ruimte er is voor ontwikkeling en waarom zij zich hier nog steeds op haar plek voelt.

Ragna, GZ-psycholoog en regiebehandelaar

Toen Ragna in 2007 begon als basispsycholoog, zag de verslavingszorg er anders uit dan nu. “Het werk als regiebehandelaar,  zoals nu bestond nog niet eens,” vertelt ze. Inmiddels is ze GZ-psycholoog, regiebehandelaar en actief binnen meerdere behandelprogramma’s. “Wat mij hier houdt, is de combinatie van inhoud, complexiteit en de ruimte om steeds weer nieuwe stappen te zetten.”

Wat doet een GZ-psycholoog bij Jellinek 
Veel meer dan een verslaving alleen

Als GZ-psycholoog werkt Ragna binnen JellinekMinnesota en vervult zij een takenpakket dat verder gaat dan één behandelprogramma. Als regiebehandelaar is ze betrokken bij intakes, denkt ze mee over passend behandelaanbod en bewaakt ze de grote lijn in het behandeltraject. “We kijken altijd samen met de cliënt: past dit aanbod, sluiten de verwachtingen op elkaar aan en wat is er nodig om iemand goed te laten starten?”

Daarnaast begeleidt ze counselors, bespreekt wekelijks caseloads en schuift bij waar nodig. “Een behandeltraject loopt zelden precies zoals je het vooraf bedenkt. Dan is het fijn dat je samen kunt bijsturen.”

Naast de rol van regiebehandelaar behandelt Ragna zelf cliënten. Ze geeft PTSS-behandelingen met EMDR, exposure en rescripting, is individueel therapeut binnen het DGT-team en werkt met mensen met ernstige emotieregulatieproblematiek. “DGT is intensief, maar juist daardoor enorm waardevol. Het is werk waar ik veel energie van krijg.”

Werken met complexe comorbiditeit  
Verslavingszorg is zelden “alleen verslaving”

Voor Ragna zit de aantrekkingskracht van de verslavingszorg in de complexiteit. “De verslaving is vaak het begin van het verhaal. Daaronder ligt van alles: trauma, depressie, angststoornissen, persoonlijkheidsproblematiek. Je ziet hier echt een enorme diversiteit aan diagnoses, eigenlijk de hele DSM komt voorbij.”

Die complexiteit maakt het werk uitdagend én afwisselend. “Je kunt hier niet op de automatische piloot werken. Elke cliënt vraagt iets anders.” Het zijn puzzels die verder gaan dan middelengebruik, omdat Jellinek voor veel mensen de eerste stap is in een langer traject. Ragna ziet regelmatig dat cliënten eerder zijn vastgelopen in het systeem. “Mensen worden soms van het kastje naar de muur gestuurd: ‘Eerst stoppen met drinken, dan pas PTSS-behandeling.’ Terwijl je daarmee iemands coping weghaalt en vervolgens vraagt om het nog maanden vol te houden.”

Juist die realiteit heeft ervoor gezorgd dat Jellinek steeds meer comorbide zorg is gaan aanbieden, om terugval, wachttijden en eindeloze doorverwijzingen te doorbreken. “We zagen te vaak dat mensen na een tijd wachten terugvielen, en dan begon alles opnieuw. Zo zijn er in de loop der jaren steeds meer behandelmogelijkheden bijgekomen. Niet omdat het ‘moest’, maar omdat we zagen dat het beter was voor cliënten.”

Dat vraagt creativiteit, klinisch denken en vooral: samenwerken. En die samenwerking is volgens Ragna een van de grote krachten van Jellinek.  

Doorgroeien als GZ-psycholoog bij Jellinek

Ragna’s loopbaan laat zien hoeveel ontwikkelruimte er is. Na jaren als basispsycholoog besloot ze de GZ-opleiding te volgen. “Ik merkte dat de verdieping en extra verantwoordelijkheden steeds vaker bij GZ-psychologen lagen. Als ik dat wilde blijven doen, moest ik die stap zetten.”

Ook voor nieuwe GZ-psychologen ziet ze veel mogelijkheden. “In het begin ligt de focus op het leren kennen van de verslavingszorg en onze werkwijze. Dat is logisch. Maar als je aangeeft waar je interesses liggen bijvoorbeeld bij PTSS, DGT, diagnostiek of ADHD dan wordt daar echt naar gekeken. Binnen een jaar heb je meestal al een veel breder takenpakket.”

Samen dragen, samen lachen

De cliëntenpopulatie is soms best zwaar, benadrukt Ragna. “Dit is topklinische zorg. Dat kun je alleen dragen als je het samen doet.” De samenwerking binnen teams speelt daarin een grote rol. “We werken in een grote kantoortuin. Dat is even wennen, maar het maakt dat je elkaar ziet. Als iemand een lastig gesprek heeft gehad, wordt dat opgemerkt.”

Soms is een kort overleg genoeg, soms een grap, soms een inhoudelijk gesprek. “Je staat hier nooit alleen. Die collegiale steun maakt echt verschil.”

Hoe is Jellinek als werkgever?

Als werkgever ervaart Ragna Jellinek als toegankelijk en veranderbereid. “Als je een idee hebt of ergens tegenaan loopt, kun je dat bespreken. Besluiten worden niet eindeloos vooruitgeschoven. We proberen, evalueren en sturen bij. Dat past bij  een omgeving waar de zorg continu in beweging is.”

Na bijna twintig jaar is haar conclusie helder: “Ik heb hier nog nooit het gevoel gehad dat ik alles weet of dat het klaar is. Er is altijd weer een nieuwe methode, een andere doelgroep, een nieuwe verdieping. Als GZ-psycholoog kun je hier echt je eigen pad vormgeven.”

En dat is precies waarom ze anderen dit werk zou aanraden. “Niet omdat alles perfect is – dat is nergens zo – maar omdat het hier inhoudelijk klopt, omdat je samenwerkt met bevlogen collega’s en omdat je hier kunt blijven groeien. Voor mij is dit de plek.”

Nieuwsgierig geworden naar meer? Meld je aan voor het webinar: Werken in de verslavingszorg, een veelzijdog vak voor GZ-psychologen